Ortadoğu’da ve küresel ticarette kilit bir noktada bulunan Hürmüz Boğazı ile ilgili sıcak gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. ABD basınında yankı bulan son iddialara göre, İran yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden deniz trafiğine açılması ve mevcut çatışma ortamının tamamen sona erdirilmesi amacıyla diplomatik kanalları yeniden hareketlendirdi. Bu kapsamda Tahran yönetiminin, Washington’a sunmak üzere revize edilmiş, daha kapsamlı yeni bir teklif paketi üzerinde çalıştığı öne sürülüyor. Bölgedeki yüksek gerilimi bir nebze olsun azaltması beklenen bu hamle, uluslararası kamuoyu tarafından da yakından takip ediliyor.
İlk Teklif “Nükleer” Gerekçesiyle Reddedilmişti
Bilindiği üzere iki ülke arasındaki diplomasi trafiği bir süredir perde arkasında devam ediyordu. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın savaşı sonlandırmak ve boğazı açmak için daha önce ilettiği ilk teklifi yeterli bulmayarak geri çevirmişti. Trump yönetiminin bu ret kararının arkasındaki en temel gerekçenin, sunulan taslağın Tahran’ın nükleer programına dair herhangi bir kısıtlama veya bağlayıcı madde içermemesi olduğu basına yansımıştı. Nükleer meselenin çözüme kavuşturulmamasını büyük bir eksiklik olarak gören ABD cephesinin bu katı tutumu üzerine, İran tarafının masaya daha kabul edilebilir ve nükleer konulardaki endişeleri de giderebilecek yeni bir formülle gelmeye hazırlandığı iddia ediliyor.
Pakistan’ın Arabuluculuğu ve Beklenen Takvim
Kritik müzakere sürecinde Pakistan’ın arabuluculuk rolü üstlendiği de gelen bilgiler arasında yer alıyor. ABD medyasına konuşan ve Pakistan’daki arabuluculuk faaliyetlerine yakın konumda bulunan isimsiz kaynaklar, sürecin oldukça hassas bir zeminde ilerlediğini belirtiyor. Bu kaynaklara göre, arabulucu heyetler önümüzdeki birkaç gün içerisinde İran’dan, mevcut savaşı kalıcı olarak sona erdirecek ve ABD’nin çekincelerini dikkate alan güncellenmiş yeni teklifi teslim almayı bekliyor. Sürecin başarıya ulaşması, büyük ölçüde bu yeni metnin içeriğine bağlı görülüyor.
Tahran’da Yoğun İstişare Trafiği ve İletişim Engelleri
Diplomatik trafiğin İran içindeki yansımaları da oldukça yoğun bir şekilde sürüyor. Haber kaynakları, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Rusya’ya gerçekleştirdiği kritik ziyaretin ardından bugün ülkesine dönmesinin beklendiğini ifade ediyor. Arakçi’nin Tahran’a ulaşır ulaşmaz hazırlanan yeni teklif taslağını İran’ın üst düzey liderleriyle masaya yatıracağı ve son istişareleri gerçekleştireceği belirtiliyor.
Öte yandan, sürecin işleyişinde bazı pratik yavaşlamalar da yaşanıyor. İran’ın Dini Lideri Mücteba Hamaney’in güvenlik gerekçesiyle bulunduğu yerin gizli tutulması ve bu durumun liderler arası doğrudan iletişimi zorlaştırması, karar alma mekanizmalarının ağır işlemesine yol açıyor. Tüm bu iç ve dış zorluklara rağmen sürecin kopmadığı, belirsizlikler barındırmakla birlikte diplomasi kapısının açık kaldığı vurgulanıyor. Bundan sonra atılacak adımların yönünü, İran’ın masaya getireceği yeni teklifin ABD standartlarında ne kadar kabul edilebilir olacağı belirleyecek.
Trump: “İran Çöküş Aşamasında Olduğunu Bildirdi”
Süreç devam ederken ABD Başkanı Donald Trump’ın sosyal medya üzerinden yaptığı çarpıcı açıklamalar da gündeme damgasını vurdu. Trump, İran’ın mevcut durumu hakkında oldukça iddialı ifadeler kullanarak, ülkenin yönetimsel ve sistemsel bir çöküş aşamasında olduğunu ileri sürdü.
Yaptığı paylaşımda süreci kendi penceresinden değerlendiren Trump, şu ifadeleri kullandı:
- “İran az önce bize çöküş aşamasında olduklarını bildirdi. Liderlik durumlarını ve iç meselelerini çözmeye çalışırken (ki bence bunu eninde sonunda başarabilecekler), Hürmüz Boğazı’nı en kısa sürede açmamızı istiyorlar.”
Bu sözler, ABD’nin müzakerelerdeki psikolojik üstünlüğünü vurgulama hamlesi olarak değerlendirilirken, dünyanın gözü şimdi Tahran’dan gelecek yeni diplomatik adımda ve küresel ticaretin şahdamarı olan Hürmüz Boğazı’nın akıbetinde.
KAYNAK : İHA